Carnaval: ervaar de magie van de Elfde van de elfde in de Old Irish Pub

Wanneer de winter zijn intrede doet, de dagen korter worden en de temperatuur daalt, begint bij een groot deel van de Nederlandse bevolking het bloed sneller te stromen. Niet vanwege de kou, maar door de voorpret voor het warmste en meest verbindende volksfeest van het jaar. Carnaval is een begrip dat lastig uit te leggen is aan buitenstaanders die de magie nog nooit hebben ervaren. Het zit diep geworteld in de cultuur van het zuiden en het oosten van het land. Het is de unieke tijd van het jaar waarin sociale normen vervagen, rangen en standen wegvallen en de dagelijkse sleur plaatsmaakt voor plezier, verbroedering en muziek.

Voor feestvierders die het ultieme feestgedruis zoeken, bieden de steden waar de Old Irish Pub gevestigd is, Tilburg, Enschede en Apeldoorn, een fantastische uitvalsbasis. Hoewel elke stad zijn eigen benaming en lokale tradities kent, is de gemene deler overal hetzelfde. Het draait om samen het glas heffen en het leven vieren. De pub fungeert hierbij als de perfecte huiskamer voor iedereen die de kou van buiten wil verruilen voor de warmte en gezelligheid binnen.

Het startschot op 11 november: de magie van het gekkengetal

Voor de ware liefhebber is het niet slechts een feest van vier dagen in februari of maart. Het carnavalsseizoen kent een heel specifiek en heilig startpunt. Carnaval begint officieel op de elfde van de elfde, oftewel 11 november, om precies 11:11 uur. Het getal 11 staat historisch bekend als het gekkengetal. Het is immers één meer dan tien, het heilige getal van de Tien Geboden, en één minder dan twaalf, het aantal apostelen. Het is een getal dat net niet perfect is en daardoor symbool staat voor de zotskap en de imperfectie van de mens.

Op deze dag komt in veel steden en dorpen de Raad van Elf voor het eerst bijeen. Dit ceremoniële bestuur van de lokale carnavalsvereniging speelt een sleutelrol in de voorbereidingen. Een cruciaal moment op of rond deze datum is de bekendmaking van de nieuwe Prins Carnaval. De Raad van Elf kiest deze prins, die gedurende het feestseizoen de scepter zwaait over het dorp of de stad. Voor de gelegenheid krijgt de stad vaak een andere naam. Zo verandert Tilburg in Kruikenstad en Enschede in Krekkelstad. De onthulling van de Prins is omgeven door geheimzinnigheid, speculatie en rituelen. Het is vaak het eerste grote feest van het seizoen waar de polonaise voor het eerst wordt ingezet en het bier rijkelijk vloeit.

Rijnlands Carnaval versus Bourgondisch Carnaval

In Nederland wordt carnaval gevierd op verschillende manieren, afhankelijk van de regio. Grofweg bestaat er een onderscheid tussen het Rijnlands carnaval en het Bourgondisch carnaval. Deze verschillen zijn cultureel bepaald en hebben grote invloed op de kledingkeuze, de muziekstijl en de algehele sfeer op straat en in de kroeg.

Het Rijnlands carnaval vindt zijn oorsprong in het Duitse Rijnland, denk hierbij aan de grote feesten in Keulen en Düsseldorf, en is in Nederland vooral zichtbaar in Limburg en het zuidoosten van Brabant. Hier ligt de nadruk sterk op het verkleden in prachtige en vaak zelfgemaakte kostuums. De schmink is kunstzinnig en de muziek bestaat vaak uit traditionele blaasmuziek en schlagers.

Daartegenover staat het Bourgondisch carnaval, dat dominant is in het westen en midden van Noord-Brabant, met steden als Den Bosch, beter bekend als Oeteldonk, Breda en Tilburg. In Oeteldonk draait alles om gelijkheid. Hier draagt de feestvierder traditioneel een boerenkiel die volgeplakt zit met emblemen, gecombineerd met een sjaal in de kleuren van de stad, te weten rood, wit en geel. In Tilburg ziet het straatbeeld er vergelijkbaar uit, met veel kielen en de kenmerkende oranje-groene sjaals. De gedachte hierachter is dat iedereen gelijk is. Rijk of arm, directeur of arbeider, iedereen draagt de kiel en is onherkenbaar in zijn maatschappelijke rol.

Carnaval boven de rivieren en in het oosten

Vroeger werd vaak gezegd dat het feest zich beperkt tot de zuidelijke provincies. De grote rivieren vormden een harde culturele grens tussen het overwegend katholieke zuiden en het protestantse noorden. Echter, tijden veranderen en tradities verspreiden zich. Tegenwoordig vindt de liefhebber in heel Nederland carnavalsverenigingen, dus ook in het westen en noorden van Nederland.

Vooral in Twente en de Achterhoek wordt carnaval enorm groot en fanatiek gevierd. Enschede, de stad waar ook een prachtige vestiging van de Old Irish Pub te vinden is aan de Oude Markt, verandert tijdens deze dagen in het bruisende Krekkelstad. De optochten in het oosten doen qua grandeur, omvang en praalwagens vaak niet onder voor die in het zuiden. De mentaliteit is hier nuchter, maar de feestvreugde is explosief. Ook in Gelderland, en specifiek in Apeldoorn, wordt het feest omarmd. Hoewel het hier soms een iets kleinschaliger en lokaal karakter heeft dan in de traditionele bolwerken, gaat in de pub in Apeldoorn het dak er net zo hard af. Boven de rivieren weten de feestvierders inmiddels heel goed hoe ze een feestje moeten bouwen.

De dagen van het feest: een uitputtingsslag van plezier

Officieel duurt het feest van zondag tot en met dinsdag, maar in de praktijk begint het feestgedruis in veel steden al op vrijdag of zaterdag. Tijdens het carnaval staat het openbare leven nagenoeg stil. Winkels zijn dicht of draaien aangepaste tijden, kantoren zijn verlaten en scholen zijn gesloten. De stad is volledig van de feestvierders.

De zaterdag is vaak de dag van de intocht van de Prins, waarbij de burgemeester symbolisch de sleutel van de stad overdraagt aan Prins Carnaval. Vanaf dat moment is het Narrenrijk en zijn prins de baas. De macht ligt tijdelijk bij het volk. Carnaval in het weekend is voor velen het hoogtepunt, omdat dan ook veel mensen van buitenaf terugkeren naar hun roots om het feest met oude vrienden te vieren.

De zondag is traditioneel de dag van de grote optocht door de straten. In zowel Tilburg als Enschede trekken kilometerslange stoeten van prachtig gebouwde praalwagens, loopgroepen en muziekkapellen door de stad. Carnavalsfeesten op de zondag zijn vaak massaal en duren tot diep in de nacht. Na het kijken naar de optocht in de kou, duikt de massa de warme kroegen in. De Old Irish Pub fungeert op deze dagen als een toevluchtsoord. Na uren langs de kant van de weg te hebben gestaan, is de warmte van de pub, gecombineerd met een goed glas bier en meezingers, precies wat de kleumende toeschouwer nodig heeft.

De rol van de horeca en de Old Irish Pub

De organisatie van het feest ligt vaak in handen van de verenigingen, die de optochten en officiële momenten regelen, maar de uitvoering vindt voor een groot deel plaats in de horeca. Cafés en pubs zijn de huiskamers van het feest. In steden als Tilburg is de horeca aan de Korte Heuvel en het Piusplein het absolute epicentrum van de gezelligheid. De Old Irish Pub speelt hierin een cruciale rol.

Wat deze locatie zo geschikt maakt voor carnaval vieren, is de laagdrempeligheid en de ruimte. Tijdens carnaval gaat het niet om chique doen of gezien worden in dure kleding. Het gaat om samen zijn. De pub, met zijn ruime opzet en snelle service aan de bar, is perfect ingericht op grote groepen en dweilorkesten. Hier hoeven gasten niet te wachten op ingewikkelde bediening. Hier worden de biertjes en drankjes in hoog tempo getapt om de dorstige kelen te smeren. De focus ligt volledig op het vloeibare goud, de shots en de feestvreugde.

De muziek in de pub past zich tijdens deze dagen moeiteloos aan. Waar normaal gesproken misschien Ierse folk of internationale hits de boventoon voeren, wordt tijdens de vastenavondtijd door de straten en in de kroegen de playlist gedomineerd door echte feestmuziek. Van de klassiekers uit Oeteldonk tot de nieuwste krakers uit Limburg en Brabant. Alles komt voorbij. Het is de enige tijd van het jaar waarin een polonaise dwars door de zaak, over de banken en langs de bar, de normaalste zaak van de wereld is.

Waarom carnaval vieren in de Old Irish Pub?

Voor feestvierders die nog twijfelen over het tijdstip van de viering of de locatie, biedt de Old Irish Pub een unieke mix. Het combineert de lokale tradities van de stad waarin het zich bevindt met de internationale en warme gastvrijheid van de Ierse pub. Of de bezoeker nu in Tilburg de sfeer van Kruikenstad wil proeven, in Enschede mee wil gaan in de polonaise van Krekkelstad, of in Apeldoorn een gezellig feestje zoekt, de deuren staan wagenwijd open.

Het is een plek waar gasten niet per se lid hoeven te zijn van een vereniging om erbij te horen. Iedereen is welkom. De Raad van Elf mag dan de officiële leiding hebben over het protocol, in de pub is iedereen voor even de koning of koningin van de dansvloer. De sfeer nodigt uit tot het maken van nieuwe vrienden en het versterken van oude banden. Het is de plek waar herinneringen worden gemaakt die, ondanks de rijkelijk vloeiende drank, nog jarenlang besproken zullen worden.

Carnaval is een feest dat veel meer betekent dan alleen verkleedpartijen en bier drinken. Het is levend cultureel erfgoed. Het verbindt generaties, jong tot oud staat zij aan zij aan de toog. Het overbrugt verschillen. De advocaat staat naast de stratenmaker en de student naast de gepensioneerde. Het is een feest van verbroedering dat zijn weerga niet kent. En of de voorkeur nu uitgaat naar de tradities van Oeteldonk, het Rijnlands carnaval, of gewoon een goed feest boven de rivieren, het belangrijkste is dat je erbij bent.

Dus haal dat kostuum van zolder, warm de stembanden op en bereid je voor op een marathon van gezelligheid. Van de elfde van de elfde tot aan de laatste uurtjes voor aswoensdag staat de Old Irish Pub klaar om iedereen te ontvangen. Laat de boerenkielen wapperen, zet de veren op de hoed en dompel u onder in het mooiste, warmste en meest uitbundige feest van het jaar. Alaaf!